ســـکـــتـــه آی آر

1- رودخانه کرج و سد امیر کبیر
2- غار یخ مراد
3- پارک دکتر چمران
4- ارتفاعات و پیست بین المللی اسکی دیزین
5- جاده کوهستانی کرج به چالوس
6- منطقه سرسبز کردان

 1- رودخانه کرج و سد امیر کبیر

رودخانه کرج از کوه‌های سر به فلک کشیده رشته کوه‌های البرز در شمال کشور ایران سرچشمه گرفته و در انتها به دریاچه نمک واقع در نزدیکی شهر قم وارد می‌شود. این رودخانه قبلا تمامی باغات شهر کرج و منطقه ییلاقی سرحد آباد و شهر شهریار و ساوجبلاغ را آبیاری می‌کرد ولی در چند سال اخیر به دلیل رشد بی‌رویه در کلان شهر تهران میزان عمده آب این رودخانه برای مصرف شرب به تهران منتقل می‌شود.
سد امیر کبیر (سد کرج) که در مقیاس جهانی یکی از بزرگترین سدهاست اولین سدچند منظوره ایرانمحسوب می گردد . سد امیر کبیر در شمال شهر کرج و در 25 کیلومتری محور کرج به چالوس واقع شده و دریاچه این سد که به و سیله رودخانه پرآب کرج تغذیه می‌گردد یکی از مهمترین مرکز طبیعی پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان و نمونه نادر خال قرمز است که امکانات مطلوبی را جهت ورزش مفرح و پر طرفدار ماهی‌گیری فراهم آورده است.

طول این دریاچه در زمان تکمیل بودن ظرفیت آب پشت سد به مسافتی بالغ بر 5500 متر می‌رسد و محیط بسیار مناسبی برای انواع ورزش‌های آبی از جمله اسکی روی آب و قایقرانی و غواصی است.

2- غار یخ‌مراد

غار یخ‌مراد واقع در کیلومتر 60 محور کرج به چالوس در روستای کهنه‌ده یکی از دیدنی‌های منطقه کرج است که از نظر زمین‌شناسی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و می‌تواند تفرجگاهی مناسب جهت سیاحان، کوهنوردان و خانواده‌ها باشد.

3- پارک دکتر چمران

منطقه خوش آب و هوای کرج یکی از مهمترین مناطق پرورش گل در ایران بوده و گل گوهر شب‌چراغ نیز به طور استثنایی تنها در این منطقه قابل تولید و پرورش است. پارک دکتر چمران از اواسط بلوار سر سبز ورودی اصلی شهر کرج که به همان نام است آغاز شده و منطقه وسیعی را تا تپه های کلک و ورودی جاده چالوس در بر می‌گیرید.

رودخانه کرج از میان این پارک نیمه طبیعی گذر می‌کند و کناره این رودخانه تفرجگاه مناسبی برای اهالی کرج در ایام تعطیل بوجود آورده و نیز این پارک دارای یک شهر بازی زیبا برای بازی کودکان است. از دیگر امکاناتی که در این پارک وجود دارد سینما تاتر وزارت فرهنگ ایران است که در ضلع شمال غربی این پارک واقع شده و مهمترین سالن اجتماعات هنرمندان و دیگر اهالی کرج است.

4- ارتفاعات و پیست بین المللی اسکی دیزین

از معروف‌ترین و مشهورترین ارتفاعات ایران و جهان است که در شمال کرج واقع گردیده است. این ارتفاعات که در زمستان و بهار پوشیده از برف است مهمترین پیست اسکی کشور و منطقه خاورمیانه را در خود جای داده و همه ساله پذیرای تعداد زیادی از توریست‌های داخلی و خارجی جهت ورزش مفرح اسکی است.

همچنین پیست اسکی روی چمن در فصل تابستان طرفداران زیادی را به سمت دیزین جلب می‌نماید. در تابستان نیز ارتفاعات پوشیده از انواع گل‌های وحشی و گیاهان دارویی و همچنین دارای هوای خنک است. لازم به ذکر است که یکی از مهمترین و مجهزترین امکانات رفاهی و تفریحی شامل هتل و رستوران و تله کابین و تله اسکی در این ارتفاعات وجود دارد .

5- جاده کوهستانی کرج به چالوس

جاده کوهستانی و پر پیچ و خم چالوس یکی از نادر ترین جاده‌های کوهستانی در جهان است . نمونه آن در جهان جاده ای است در کشور اروپایی سوییس که در میان کوه‌های آلپ قرار گرفته و  مسافت آن نصف طول جاده کرج به چالوس است‌.
از دیدنی‌های این جاده می‌توان طبیعت مختلف آن‌را نام برد که در یک زمان دارای طبیعت خشک، برفی و سرسبز با ابرهای فرو رفته در دل کوه‌های البرز است. از دیگر دیدنی‌های آن قرار گرفتن صخره‌های عظیم بر بالای سر جاده و تونل بزرگ و طویل کندوان را نام برد.

6- منطقه سرسبز کردان

منطقه کردان یکی از سرسبز ترین و زیباترین مناظر دیدنی کرج را با انبوهی از باغات پر بار کرج را دراختیار دارد و دارای جاده‌ای همانند جاده چالوس در مسافتی کوتاه‌تر از آن و رودخانه ای در کنار آن به همان شکل است که تفرجگاه بسیاری از مردم کرج در ایام تعطیل به خصوص روز سیزده به در است.

                                                                                                           مهدی حسینی(کرج)

معرفي اجمالي کرج و فهرست آثار تاريخي – فرهنگي آن

پيشينه تاريخي
کرج که هم اکنون قسمت قابل توجهي از فشار جمعيت و کم آبي تهران را تحمل
مي کند، از دوران پيش از تاريخ و باستان نيز سرزميني پرجاذبه و مرکز آب و آباداني بوده است. استعدادهاي طبيعي و منابع آبي فراوان سلسله جبال البرز، همچنين خاک حاصلخيز دامنه هاي البرز و دشت منتهي به آن براي اجتماعات بشري مناسب بوده است و دليل آن آثار باستاني ارزشمندي است که در گوشه و کنار اين جلگه وسيع و در حاشيه راههاي ارتباطي کهن قابل مشاهده است. تپه هاي آق تپه، مراد تپه و تپه مردآباد، قلعه هاي تاريخي تنگ گسيل و شهرستانک و آثار دوران اسلامي همچون برج ميدانک مغولي، پل و کاروانسراي صفوي، کاخ هاي قاجاري و کاخهاي رضا شاهي و محمدرضا شاهي حکايت از استمرار استقرارهاي پي در پي در اين منطقه دارد.
اطلاعات موجود حاکي است که کرج مدتي جزء مازندران و زماني قسمتي از ري بوده است و گاهي از روستاهاي طالقان يا شهرستانک محسوب مي شده است. تا پيش از حمله مغول رفت و آمد کاروانها بيشتر از راهي بوده که از طريق سگزآباد و شهريار به ري مي رفته. از اين دوره به بعد راه قزوين – کرج – ري به قبلي ترجيح داده شده است ولي اهميت کرج در دوره صفوي به دليل قرار گرفتن بر سر راه قزوين به تهران و تبريز بيشتر شده و کاروانسراها، پلها و قلعه هاي ايجاد شده در حاشيه اين جاده به آن هويت بخشيده است.
از مورخين معتبري که از کرج ياد کرده، مقدسي است. وي در قرن چهارم هجري قمري از کرج به عنوان يکي از قراي ري نام برده است.
در اوايل قرن هفتم هجري قمري ياقوت حموي نيز کرج را تابع ري دانسته است.
حمدالله مستوفي در قرن هشتم هجري قمري کن و کرج را از ولايات تابع طالقان برشمرده و در ذکر رودخانه هاي عراق عجم از کوهرود نام مي برد که ويژگي هاي آن به طور دقيق قابل تطبيق بر روي رودخانه کرج است.
در قرون ميانه اسلام و پس از آن به ويژه در عهد آخرين پادشاهان صفوي که تهران مقر حکومتي دربار مي شود، مسير قزوين – کرج – تهران مورد توجه قرار مي گيرد و به احتمال فراوان کاروانسراي صفوي کرج قابل انتساب به همين دوره است.
باشکوهترين دوره تاريخي، دوره قاجاريه به ويژه عصر فتحعلي شاه و ناصرالدين شاه بوده است. در اين دوره کرج به علت همجواري با پايتخت و قرار گرفتن بر سر راه ارتباطي سلطانيه و تبريز مورد توجه سليمان ميرزا نيز بوده است. مجموعه سليمانيه کرج به اين مقطع زماني تعلق دارد. در همين دوران سپاهيان زيادي از منطقه عبور کرده و يادداشتهايي از خود بر جاي نهاده اند که براي دسترسي به اطلاعات جامع تر مي توان به سفرنامه ها مراجعه کرد.
در جزوه اي که تحت عنوان "شناسنامه شهرستان کرج" توسط فرمانداري اين شهرستان تهيه شده در مورد وجه تسميه نام کرج چنين آمده است:
کرج از کلمه کراج به معني بانگ و فرياد است. زيرا در تپه آتشگاه و کوههاي کلاک و قلعه دختر شهرستانک و بز قلعه اشتهارد در ايام تابستان براي خبر رساندن و ديده باني آتش افروزي مي شد و در موقع جنگ بدينوسيله از هجوم دشمنان با خبر مي شدند، در آن روزگار ممکن است، نام کرج، کراج بوده است.
در فرهنگ نفيسي کرج به معني گوي، گريبان، چاک و شکاف آمده و آن
رودخانه ايست که در کوههاي شمال غربي ري جاري مي شد و بلوک شهريار و ساوجبلاغ را مشروب مي سازد و نام دهي است در کنار اين رودخانه که پادشاهان قاجار در آنجا بناها و قصرهاي عاليه برپا نموده اند. همچنين در کتب مختلف آمده، لفظ کرج از کلمه کرژ به معني کوهپايه است.
در مورد پيشينه تاريخي شهرستان کرج منابع مکتوب بسيار محدود است. براي پي بردن به تاريخ و گذشته آن و جبران اين محدوديت، لازم است ابتدا آثار مادي و ميراث هاي فرهنگي منطقه را جستجو کنيم و پس از دسترسي به مواد فرهنگي، آنها را شناسايي و معرفي نماييم تا بتوانيم راهگشاي پژوهشگران و باستان شناساني باشيم که علاقه به تحقيقات گسترده تر در اين محدوده از خاک ايران دارند و مايلند با شناساندن فرهنگ و تمدن اين سرزمين زواياي تاريک آن را روشن نمايند.
بررسيهاي باستان شناسي آثار فرهنگي – تاريخي و پژوهشها و مطالعات بعدي آن در هر مکاني کمک قابل توجهي به شناخت تاريخ، فرهنگ، آداب و رسوم، سنتها، مردم شناسي، جامعه شناسي و... مي کند و بررسي حوزه فرمانداري کرج نيز به همين منظور انجام شده است.

                                                                                                      مهدی حسینی(کرج)

......... بقیه مطالب در ادامه..........